مسئولیت مهندس ناظر و مجری در حوادث ساختمانی یعنی اگر بهدلیل خطا، غفلت یا قصور حرفهای آنها خسارت جانی یا مالی رخ دهد، در چارچوب قانون باید جبران شود. در آسیبدیدگی کارگر در پروژه ساختمانی، اصلِ پرداخت هزینههای درمان و دیه معمولاً بر عهده کارفرما و سازوکارهای قانونی مثل تأمین اجتماعی است؛ اما اگر ترک فعل یا اقدام مهندس (مثل تأیید اجرای خلاف ضوابط، گزارش نکردن خطر، یا کوتاهی در ایمنی) در وقوع حادثه مؤثر تشخیص داده شود، مسئولیت متوجه مهندس هم خواهد شد. در فوت کارگر، دیه فقط وقتی به مهندس منتسب میشود که تقصیر فنی او اثبات گردد. در نقص عضو نیز ارش یا دیه بر اساس نظر پزشکی قانونی تعیین میشود و در صورت احراز قصور، مهندس در برابر آن پاسخگو است.
مسئولیت مهندس ناظر و مجری در حوادث ساختمانی چیست؟
مسئولیت مهندس ناظر و مجری در حوادث ساختمانی به معنای تعهد جبران خسارات ناشی از خطا، غفلت یا قصور در انجام وظایف حرفهای است. مهندس ناظر موظف است نظارت کامل بر کیفیت و ایمنی کارگاه داشته باشد و مهندس مجری اجرای درست نقشهها و مصالح را بر عهده دارد. در صورت بروز حادثه و اثبات نقض مقررات (مثل استفاده از مصالح نامناسب)، مهندس متقصّر مسئول جبران خسارت جانی و مالی خواهد بود. بیمه مسئولیت مهندس پاسارگاد به عنوان ابزاری برای مدیریت این ریسک، خسارت دیه، ارش و هزینههای پزشکی ناشی از حوادث ساختمانی را جبران میکند. این پوشش شامل حوادث داخل و خارج از محل اجرای پروژه نیز میشود تا پشتیبانی حقوقی و مالی مهندس تأمین گردد.
تعهد مقررات: مهندس ناظر ملزم به رعایت ضوابط ملی ساختمان و اتخاذ تدابیر ایمنی است؛ هرگونه سهلانگاری در نظارت میتواند مسئولیت مدنی برای او ایجاد کند.
عواقب قصور: خطا در طراحی یا اجرا ممکن است به وارد شدن جراحت یا خسارت مالی به مالکان یا کارکنان منجر شود، که در این صورت مهندس مسئول جبران آن خواهد بود.
بیمه مسئولیت: بیمهنامه مسئولیت مدنی مهندس (پاسارگاد) تعهد پرداخت دیه، هزینه پزشکی و خسارت مالی وارد به اشخاص ثالث یا اموال مجاور را تا سقف تعهدات معین برعهده میگیرد
تفاوت مسئولیت مهندس ناظر و مجری در حوادث ساختمانی
در مقررات ملی ساختمان مجری پروژه مسئولیت اجرای فنی عملیات ساختمانی را براساس نقشههای مصوب بر عهده دارد؛ او نماینده فنی مالک در اجرا است. از سوی دیگر، مهندس ناظر به صورت مستمر بر کار نظارت میکند و باید از صحت اجرا اطمینان حاصل کند. بنابراین، در حوادث، اگر دلیل حادثه مرتبط با اجرا باشد مقصر اولاً مجری و در صورت قصور نظارتیِ ناظر، مقصر او شناخته میشود. هر دو نقش خطر خود را دارند و به همین دلیل بیمه مجری و بیمه ناظر پاسارگاد به صورت مستقل برای پوشش حرفهای آنها ارائه میشود.
وظایف نظارتی: مهندس ناظر کیفیت ساختمان را کنترل میکند و در صورت قصور در گزارشدهی خطرات یا اطمینان از استانداردها، مسئول جبران خسارت است.
وظایف اجرایی: مهندس مجری اجرای کار را بر عهده دارد؛ هرگونه اجرای خلاف نقشه یا ضوابط فنی منجر به مسئولیت مدنی او خواهد شد.
تعامل حرفهای: ناظر و مجری باید همکاری مستمر داشته باشند؛ اشتباه مجری در اجرا موجب طرح ادعا علیه هر دو در مراجع قانونی میشود.
پوشش بیمه مستقل: برای هر نقش بیمه جداگانه لازم است تا هر یک بتواند مسئولیتهای حقوقی خود را تحت پوشش قرار دهد.
در چه شرایطی مهندس ناظر مسئول حادثه نیست؟
اگر مهندس ناظر تمام اقدامات ایمنی لازم را انجام دهد و حادثه ناشی از عوامل خارج از کنترل او (مثل بلایای طبیعی یا تخلف آشکار پیمانکار) باشد، معمولاً مسئولیتی متوجه او نیست. به عبارت دیگر، تا زمانی که ثابت شود مهندس در نظارت کوتاهی نکرده و عدم رعایت ایمنی از سوی افراد دیگر بوده است، نقشی در پرداخت خسارات ندارد. ثبت بهموقع گزارشهای مرحلهای و اعلام خطرات به کارفرما میتواند معیاری برای اثبات بیگناهی ناظر باشد. همچنین، اگر مهندس ناظر (با وجود داشتن پروانه) مسئولیتی خارج از حوزه تخصصش (مثل امور مالی یا کارگران) بر عهده نگرفته باشد، در آن موارد قانونی برای او نقشی متصور نیست.
عدم تقصیر: اگر حادثه صرفاً ناشی از عوامل قهری باشد و مهندس تمام موارد ایمنی را رعایت کرده باشد، مسئولیتی متوجه او نمیشود.
ثبت گزارش: مستندسازی دقیق روند اجرا و گزارش بهموقع به مراجع قانونی، مهندس را از مسئولیت مستقیم حادثه معاف میکند.
تفکیک نقشها: مهندس ناظر فقط مسئول رعایت ضوابط فنی است؛ خرابی ناشی از قصور پیمانکار یا مصالح باعث عهدهداری خسارت توسط پیمانکار میشود.
مسئولیت مهندس در برابر آسیبهای جسمی و مالی کارگران
طبق قوانین کار ایران، عمده هزینههای ناشی از حوادث کارگران برعهده کارفرما است. در واقع، پرداخت دیه یا درمان مصدومان به عهده کارفرما یا صندوق تأمین اجتماعی است (ماده ۹۵ قانون کار). مهندس ناظر یا مجری تنها در صورتی مسئول میشوند که عمل یا ترک فعل او ثابت شود؛ مثلاً غفلت واضح در رعایت ایمنی یا عدم اعلام خطر که مستقیماً موجب صدمه شده است. برای مدیریت این ریسک، بیمه مسئولیت پاسارگاد خسارات جانی و مالی وارده به کارگران (شامل دیه، نقص عضو، هزینه پزشکی) را تا سقف تعهد بیمهنامه جبران میکند.
ضمانت قانونی: طبق قانون کار، پرداخت دیه و هزینههای پزشکی کارگر به عهده کارفرما است و مهندس تنها در صورت اثبات تخلف فنی مسئول شناخته میشود.
نقش بیمه: بیمه مسئولیت پاسارگاد هزینههای درمان و دیه ناشی از حوادث کار را جبران میکند؛ این پوشش در هر دو حالت فوت و نقص عضو کارگر معتبر است.
همکاری با تامین اجتماعی: کارفرما باید حادثه را به سازمان تأمین اجتماعی اطلاع دهد و بیمه تأمین اجتماعی هزینههای اولیه درمان را میپردازد.
تقسیم مسئولیت: در عمل، غالباً تعهد اصلی بر دوش پیمانکار یا کارفرماست، اما بیمه مسئولیت کارگران و استفاده از بیمه مهندس (اشخاص ثالث) میتواند از بروز اختلاف جلوگیری کند.
شمارۀ موبایل خود را وارد کنید تا مشاوران ما در ساعات اداری با شما تماس بگیرند
فوت کارگر ساختمانی و تبعات قانونی برای مهندس
در صورت مرگ یک کارگر در پروژه، قانون کار مسئولیت پرداخت دیه را به کارفرما محول کرده است. به این معنی که در حالت عادی، مهندس ناظر یا مجری شخصاً ملزم به پرداخت دیه نیست مگر آنکه تقصیر مستقیم او ثابت شود. اگر مهندس در قصور خود باعث تخلف از مقررات ایمنی شده باشد، ممکن است به استناد ماده ۱۷۱ قانون کار یا قانون مجازات اسلامی، جریمه حبس یا پرداخت دیه و ارش شامل حال او شود. در هر صورت، مبلغ دیه به تعداد روزهای وقوع حادثه و ماه (حرام یا غیرحرام) بستگی دارد؛ مثلاً در سال ۱۴۰۴ دیه کامل در ماههای غیرحرام معادل ۱.۶ میلیارد تومان و در ماههای حرام ۲.۱۳۳ میلیارد تومان است.
مسئولیت پرداخت: به گفته کارشناسان حقوقی، پرداخت دیه کارگر متوفی برعهده کارفرما است و تا زمانی که قصور مهندس ثابت نشود، مهندس ناظر یا مجری مسئولیتی ندارد.
مجازات کیفری: در صورت احراز قصور مهندس ناظر در رعایت ایمنی، ممکن است تحت عنوان قتل غیرعمد (ماده ۱۷۱ قانون کار) پیگرد قضایی شود.
میزان دیه: مبلغ دیه هر نفر در ماههای غیرحرام ۱٫۶ میلیارد تومان و در ماههای حرام ۲٫۱۳۳ میلیارد تومان است، که از طریق بیمه یا کارفرما پرداخت میشود.
کنترل قضایی: اثبات مسئولیت در دادگاه یا کمیسیون کار ضروری است؛ در صورت رأی مقصر بودن مهندس، بیمه مسئولیت هزینه دیه و خسارت را میپردازد.
آسیب بدنی کارگر و مسئولیت مهندس
در صورتی که کارگر در اثر حادثه ساختمانی دچار صدمات جسمی شود (مثلاً نقص عضو)، مسئولیت اصلی پرداخت هزینهها و خسارات مشابه مورد فوت (دیه یا ارش) همچنان با کارفرما است. اگر نقص عضو به حدی باشد که برابر شرع دیه بالاتری از فوت تعیین شود، پرداخت آن نیز لازمالاجراست. بیمه مسئولیت پاسارگاد خسارات ناشی از صدمات بدنی، از جمله پرداخت دیه یا ارش نقص عضو و هزینههای پزشکی، را تا سقف تعهدات بیمهنامه پوشش میدهد. این بیمه برای مواقعی طراحی شده که مصدوم بدون داشتن رابطه استخدامی با کارفرما (مثل پیمانکار یا بازدیدکننده) دچار حادثه شود، تا جبران هزینهها به راحتی انجام شود.
تعهد کارفرما: طبق قانون، پرداخت ارش یا دیه ناشی از نقص عضو کارگر با کارفرما است، مگر آنکه مهندس نقش مستقیم در وقوع حادثه داشته باشد.
پوشش بیمه: بیمه مسئولیت مهندس پاسارگاد هزینههای پزشکی و جبران دیه ناشی از جراحات بدنی (نظیر قطع عضو) را تامین میکند.
مبلغ ارش: برای آسیبهای شدید، مقدار ارش (مبلغ خسارت مالی) که ممکن است از دیه فوت بیشتر باشد، با نظر پزشکی قانونی تعیین میشود.
پیگیری قانونی: مانند حادثه فوت، اثبات قصور مهندس در دادگاه یا کمیسیون کار، کلید دریافت خسارت از بیمه است.
هزینههای پزشکی حادثه ساختمانی با کیست؟
پس از وقوع حادثه، هزینههای درمانی اولیه کارگر توسط تامین اجتماعی (یا بیمه کارفرما) پرداخت میشود. کارفرما موظف است حادثه را حداکثر تا سه روز به مراجع ذیربط اطلاع دهد تا اقدامات لازم و پرداخت هزینههای اولیه انجام شود. اگر هزینههای درمان فراتر از پوشش تأمین اجتماعی باشد، بیمه مسئولیت مهندس (یا بیمه تکمیلی کارکنان) میتواند مابقی را پوشش دهد. در بیمه مسئولیت پاسارگاد، هزینههای پزشکی حادثه تا سقف تعهد بیمهنامه بازپرداخت میشود، اما نباید انتظار داشت که تمامی هزینههای درمانی تا انتها پوشش داده شود؛ اغلب فقط هزینههای ضروری و پزشکی اولیه مورد تعهد است.
تعهد تامین اجتماعی: طبق ماده ۹۵ قانون کار، کارفرما موظف است حادثه را گزارش و مراقبتهای اولیه پزشکی را تأمین کند؛ هزینههای اولیه توسط تامین اجتماعی پرداخت میشود.
پوشش بیمه مسئولیت: بیمه مسئولیت مهندس پاسارگاد هزینههای پزشکی هر حادثه را جبران میکند، اما تا سقف تعهد مشخص شده در بیمهنامه.
هزینههای تکمیلی: برای هزینههای پیچیدهتر (مثلاً جراحی تخصصی یا توانبخشی طولانی)، بسته به شرایط بیمهنامه ممکن است نیاز به بیمه تکمیلی یا پرداخت از محل شخصی وجود داشته باشد.
روش پرداخت: معمولاً مصدوم ابتدا هزینه را متقبل میشود و سپس با ارائه فاکتور و مستندات به بیمه، مبالغ دریافت میشود.
آیا بیمه هزینههای درمان حادثه را کامل پوشش میدهد؟
مسئولیت اصلی بیمه مهندس در جبران هزینههای درمانی ناشی از حادثه محدود به سقف تعهدات بیمهنامه است. به عنوان مثال، بیمه پاسارگاد هزینههای درمان هر حادثه را تا حد مشخص جبران میکند، اما اگر مخارج بیمارستانی فراتر باشد یا پوشش اضافی نیاز باشد، ممکن است نیاز به بیمه تکمیلی باشد. از سوی دیگر، بیمهگذار (مهندس) میتواند اختیاری پوششهای بیشتری مثل پرداخت روزانه بستری یا هزینههای تکمیلی را به بیمهنامه اضافه کند. به طور کل، بیمه پایه مسئولیت مهندس هزینههای پزشکی را پوشش میدهد، ولی پیشنهاد میشود برای تضمین کاملتر، بیمه درمان تکمیلی یا پوششهای تکمیلی اختصاصی نیز در نظر گرفته شود.
سقف بیمه: هر بیمهنامه سقف مشخصی برای هزینههای پزشکی دارد؛ چنانچه هزینهها بیشتر از آن شود، مابقی با منابع دیگر پرداخت میشود.
پوشش اولیه: عمده هزینههای ضروری (مثل عمل جراحی اورژانسی) توسط بیمهنامه پاسارگاد تا سقف تعهد پرداخت میشود.
نیاز به تکمیلی: برای پوشش کامل درمانهای تخصصی و طولانیمدت، بهتر است بیمه تکمیلی حوادث یا تکمیلی مهندسان نیز خریداری شود.
روند پرداخت: پس از تایید قصور و ارسال مدارک درمانی، شرکت بیمه مبالغ مورد تعهد را طبق شروط بیمهنامه پرداخت میکند.
حوادث ساختمانی در ماههای حرام
تفاوت میزان دیه در ماههای حرام
در فقه و قوانین ایران، دیه در ماههای حرام (رمضان و محرم) ۳۳٪ بیشتر از ماههای عادی تعیین میشود. برای مثال، در سال ۱۴۰۴ دیه کامل در ماههای غیرحرام حدود ۱٫۶ میلیارد تومان و در ماههای حرام ۲٫۱۳۳ میلیارد تومان اعلام شده است. این افزایش ناشی از تاکیدات شرعی و قانون مدنی است تا اهمیت و حرمت بالای این ماهها رعایت شود. در عمل، این بدان معناست که حوادثی که در ماههای حرام رخ دهد، خسارت دیه بیشتر و حساسیت قضایی بالاتری دارد.
حریم شرعی: در ماههای حرام دیه ۲٫۱۳۳ میلیارد تومان (به ازای مرگ کامل) و در ماههای عادی ۱٫۶ میلیارد تومان است.
اثر مالی: ضریب بالاتر دیه در ماههای حرام باعث میشود تعهدات مالی در این ایام افزایش یابد و اهمیت تهیه پوشش بیمهای بالا برود.
اهمیت بیمه: بیمه مسئولیت پاسارگاد صراحتاً پوشش حوادث ماههای حرام را پیشبینی کرده است تا مهندسین در این شرایط با خسارتهای بیشتر روبهرو نشوند.
مسئولیت مهندس در حوادث ماههای حرام
از نظر قانونی، وقوع حادثه در ماههای حرام تفاوتی در مسئولیت مدنی مهندس ایجاد نمیکند؛ وظایف نظارتی و اجرایی همچنان بر عهده اوست. اما از آنجا که مبلغ دیه و خسارات در این ایام بالاتر است، نداشتن پوشش بیمهای میتواند عواقب مالی سنگینتری برای مهندس به همراه داشته باشد. به همین دلیل، شرکت پاسارگاد در بیمه مسئولیت مهندس پوششهای خاصی برای حوادث ماههای حرام لحاظ کرده است تا جبران دیه بالاتر تضمین شود. بدین ترتیب، هر دو جنبه حمایتی (مالی و حقوقی) برای مهندس ناظر و مجری در این دوره تامین میگردد.
هیچ معافیتی: مسئولیت قانونی مهندس در ماههای حرام تفاوتی ندارد؛ هر قصوری در هر زمان باید جبران شود.
افزایش تعهد: با توجه به افزایش دیه، وقوع حادثه در ماههای حرام هزینه بیشتری میطلبد؛ اهمیت بیمه نیز به همان نسبت افزایش مییابد.
پوشش بیمهای: بیمه پاسارگاد این افزایش دیه را طبق قرارداد جبران میکند (مثلاً دیه فوت در ماههای حرام پرداخت میشود).
خسارت مالی ناشی از پروژه ساختمانی
اگر عملیات ساختمانی به ملک مجاور آسیب بزند
در صورتی که کار ساختمانی موجب آسیب به ملک مجاور یا اموال شخص ثالث شود، قانون مدنی مستقیماً مقصر حادثه را مسئول جبران خسارت میداند. مثلاً طبق ماده ۳۳۳ قانون مدنی، مالک آپارتمان کناری باید تمهیدات لازم را به عمل آورد تا تکیهبندی مناسب تأمین شود؛ در غیر این صورت در صورت تخریب، پروژهساز (شهرداری یا مالک مجری) ضامن پرداخت خسارت خواهد بود. در عمل، اگر کوتاهی در حفاری یا حفظ استحکام سازه باعث ریزش یا ترک خوردن دیوار شود، مقصر از نظر دادگاه مسئول پرداخت خسارت خواهد بود. بیمه مسئولیت پاسارگاد خسارات مالی اینچنینی را تحت پوشش قرار داده است تا مهندس یا پیمانکار در صورت اثبات خطا، بتواند هزینههای جبران را از بیمه دریافت کند.
مسئولیت مدنی: طبق حقوق، هر کسی که به علت تقصیر خود باعث وارد آمدن خسارت مالی به دیگری شود، باید آن را جبران کند.
ماده ۳۳۳ مدنی: قانون، رعایت تکیه پلاکهای مجاور را بر عهده حفار (مالک، مجری، یا پیمانکار) گذاشته؛ در غیر این صورت او موظف به جبران خسارت است.
پوشش بیمه: بیمه مسئولیت پاسارگاد جبران خسارات مالی وارده به املاک مجاور یا اشخاص ثالث را در هر حادثه تضمین میکند.
گواهی کارشناسی: معمولاً یک کارشناس رسمی تعیین میکند تقصیر با کدام یک از عوامل (ناظر، مجری، کارفرما) بوده و مبنای صدور حکم خسارت میشود.
تعیین مسئول پرداخت خسارت مالی در پروژهها
در مواجهه با خسارات مالی، تعیین مقصر بر اساس دلایل و شواهد صورت میگیرد. در اغلب موارد، کوتاهی پیمانکار یا مجری در رعایت ضوابط ایمنی یا اجرا، عامل خسارت شناخته میشود و باید هزینهها را بپردازد. اگر مهندس ناظر در نظارت خود قصور کرده باشد (مثلاً تایید اجرای خلاف نقشه)، او نیز در پرداخت سهم دارد. نهایتاً، اگر بیمه مسئولیت وجود داشته باشد و قصور مهندس یا مجری مشخص شود، شرکت بیمه تا سقف تعهد بیمهنامه متعهد به پرداخت خواهد بود. در غیر این صورت، مقصر باید شخصاً خسارت را جبران کند.
قاعده مقصر: خسارت به ملک مجاور معمولاً از طریق تحقیقات پرونده و گزارش کارشناسی، بر عهده فرد یا شرکتی گذاشته میشود که تقصیر او اثبات شده است.
تعهد پرداخت: پس از تعیین مقصر در دادگاه، او موظف به پرداخت خسارت شناخته میشود. در صورت داشتن بیمه مسئولیت، بیمهگر این پرداخت را انجام میدهد.
سقف تعهد بیمه: بیمهنامه تا سقف مشخص شده دیه، ارش و خسارت مالی را جبران میکند؛ پس لازم است مهندس سقف تعهد مناسب را انتخاب کند.
مراحل اعلام خسارت حوادث ساختمانی
مدارک لازم برای دریافت خسارت پروژه ساختمانی
برای دریافت خسارت از بیمه یا مراجع قانونی، ارائه مدارک زیر ضروری است: اسناد شناسایی و پروانه اشتغال مهندس ناظر یا مجری (برای احراز صلاحیت حرفهای)، پروانه ساختمان و قرارداد پیمانکاری مربوط به پروژه. همچنین گزارش حادثه (صورتمجلس حادثه) و تاییدیههای پزشکی مانند گواهی نقص عضو یا گواهی فوت (در صورت لزوم) باید تهیه شود. فاکتورها و مدارک هزینههای پزشکی، هزینه تعمیرات و هزینههای دیگر نیز باید نگهداری و به بیمه ارائه شود. تکمیل پرسشنامه بیمه (شماره عضویت، پروانه و حوزه فعالیت) از دیگر مدارکی است که پاسارگاد در شروع فرایند میخواهد.
پروانهها و قرارداد: کپی پروانه نظام مهندسی (ناظر/مجری)، پروانه ساختمان و قرارداد رسمی پروژه.
گزارش حادثه: صورتجلسه رسمی حادثه از پلیس یا کارگاه، گزارش پزشکی قانونی و گواهیهای مربوط.
فاکتورها و هزینهها: فاکتورهای پزشکی، فاکتورهای تعمیر یا بازسازی و هزینههای ضروری برای اثبات مبلغ خسارت.
سایر مستندات: عکسهای محل حادثه، گزارش کارشناس رسمی (در صورت تهیه) و هر مستندی که شرح ماجرا و خسارات را نشان دهد.
فرآیند قانونی ثبت و بررسی خسارت
پس از تهیه مدارک، گزارش حادثه باید به شرکت بیمه اعلام و پرونده خسارت گشوده شود. در بیمه پاسارگاد معمولاً کارشناسان حادثه را بررسی و میزان قصور را تعیین میکنند. در صورت نیاز به تشخیص قضایی، ممکن است پرونده به مراجع قانونی (کمیسیون کار یا دادگاه) ارجاع شود و در آنجا با احضار طرفین و کارشناسان رسمی حکم صادر شود. گزارش حادثه به اداره کار و تأمین اجتماعی نیز طبق قانون باید حداکثر ظرف ۳ روز کاری ارسال شود. پس از تایید مسئولیت، شرکت بیمه مبالغ خسارت را تا حد تعهدات خود پرداخت میکند. در صورتی که بیمهگر مسئولیت را نپذیرد، بیمهگذار میتواند از طریق مراجع حل اختلاف بیمه یا دادگاه حق خود را پیگیری کند.
گزارش سریع: کارفرما یا مسئول پروژه باید حادثه را ظرف سه روز به اداره کار و امور اجتماعی گزارش کند.
تشکیل پرونده بیمه: ارسال مدارک و فرمهای بیمه، بررسی اولیه توسط کارشناسان، تعیین میزان خسارت و عقد قرار داد با پلیس یا پزشک قانونی در صورت لازم.
روند قضایی: در صورت وجود اختلاف یا درخواست دیه، پرونده در کمیسیون پزشکی یا دادگاه بررسی میشود و حکم قطعی صادر میگردد.
بیمه مسئولیت مهندس چیست و چه خساراتی را پوشش میدهد؟
بیمه مسئولیت مدنی مهندس ناظر و مجری پروژه ساختمانی پوششی است که خسارات ناشی از اشتباهات حرفهای مهندسین را جبران میکند. به طور مشخص، این بیمه تعهد میدهد دیه و ارش صدمات بدنی یا جانی وارد به افراد ثالث و کارکنان پروژه (از جمله کارگران) را پرداخت کند و همچنین هزینههای پزشکی حادثه را تامین نماید. علاوه بر این، خسارات مالی وارده به اموال کارفرما، مجاوران یا اشخاص ثالث در اثر نقص در نظارت یا اجرا نیز تحت پوشش قرار میگیرد. به عبارت دیگر، تمام ضررهای مالی و جانی ناشی از قصور مهندس ناظر یا مجری در دامنه فعالیت شغلی آنها تا سقف تعهد بیمهنامه جبران میشوند.
پوشش جانی: شامل پرداخت دیه یا ارش ناشی از فوت یا نقص عضو افراد ثالث (مانند کارگران) و همچنین هزینههای درمانی ایشان.
پوشش مالی: جبران خسارات مالی وارده به اموال مالک، اشخاص ثالث یا املاک مجاور در اثر اشتباه مهندس.
مدت و شرایط: تمام خساراتی که در طول اعتبار بیمهنامه رخ دهد تحت پوشش است، حتی اگر پس از اتمام پروژه تَن بخورد و مدرک قصور توسط مراجع قانونی ارائه شود.
شمول حوادث خاص: از جمله حوادث در ماههای حرام و خطرات ناشی از تخلف ساختمانی نیز به صورت ویژه پیشبینی شده است.
پوشش دیه فوت و نقص عضو کارگران توسط بیمه
بیمه مسئولیت پاسارگاد تعهد میکند که دیه کامل فوت هر فرد را در هر حادثه (چه در ماههای عادی، چه حرام) جبران کند. همچنین اگر حادثه باعث نقص عضو (قطع دست، پا و غیره) شود، مبلغ ارش تعیینشده توسط پزشکی قانونی پرداخت خواهد شد؛ که در موارد شدید گاهی بیشتر از دیه فوت است. بنابراین با داشتن این بیمه، مهندس خیالش آسوده است که مجبور به پرداخت دیه سنگین نخواهد بود. هزینههای درمانی کامل حادثه نیز طبق قرارداد بیمه به بیمارستان یا مصدوم پرداخت میشود. در عمل، بیمه پاسارگاد تضمین میکند که تمامی تعهدات دیه و نقص عضو طبق نرخ اعلامی قوه قضاییه جبران شوند.
دیه کامل: بیمه جبران دیه کامل فوت هر شخص را برعهده دارد (۱٫۶ میلیارد در ماههای عادی و ۲٫۱۳۳ میلیارد در ماههای حرام).
نقص عضو: خسارات ناشی از قطع عضو یا سایر صدمات جدی که برابر شرع ارش محسوب میشوند، تحت پوشش بیمه قرار میگیرند.
هزینه درمان: تمامی هزینههای درمانی حادثه (اورژانس، عمل جراحی، بستری و…) تا سقف تعهدات بیمهنامه جبران میشوند.
کلوزهای تکمیلی: امکان افزودن پوششهای اضافی (مثل غرامت روزانه بستری یا هزینههای توانبخشی) برای افزایش تعهد بیمه وجود دارد.
بیمه مسئولیت در برابر خسارت مالی پروژه
خسارت مالی پروژه میتواند شامل هزینه بازسازی اموال آسیبدیده، افت سرمایه یا هزینههای اداری ناشی از حادثه باشد. بیمه مسئولیت مهندس پاسارگاد این دسته از خسارات را تا سقف تعهد بیمهنامه پوشش میدهد. به عنوان مثال، اگر عدم رعایت مقررات گودبرداری باعث شکستن دیوار همسایه شود، هزینه تعمیر دیوار توسط بیمه تامین میشود. سقف تعهد مالی معمولاً بر اساس میزان پرتفوی فعالیتهای ساختمانی مهندس تنظیم میشود. با این بیمه، مهندس از پرداخت مستقیم مبالغ بزرگ و جبران خسارت جلوگیری شده و بهرهوری پروژه نیز حفظ میشود.
جبران اموال ثالث: خسارات مالی ناشی از آسیب به اموال کارفرما یا دیگران جبران میشود.
سقف تعهد: براساس انتخاب بیمهگذار تعیین میشود (معمولاً متناسب با حجم پروژه و ریسک شغلی).
پرداخت حقالزحمه مشاور: در مواردی که نقص فنی طراحی یا نظارت منجر به خسارت مالی شده باشد، بیمه میتواند خسارت را پرداخت کرده و از مهندس حمایت کند.
صرفه اقتصادی: هزینه اندک حقبیمه در مقابل مبالغ بالای خسارت، خرید بیمه مسئولیت را کاملاً توجیه میکند.
چرا هر مهندس ناظر و مجری باید بیمه مسئولیت حرفهای داشته باشد؟
به دلیل مخاطرات بالا در صنعت ساخت و ساز و هزینههای گزاف احتمالی حوادث، داشتن بیمه مسئولیت مهندس ناظر و مجری در حوادث ساختمانی ضروری است. وقوع یک حادثه ساده میتواند مهندس را در معرض دیه سنگین و جبران خسارات چند میلیاردی قرار دهد. بنابراین، با پرداخت حقبیمه متناسب، مهندس از آن هزینههای بزرگ معاف میشود. شرکت پاسارگاد خود تهیه بیمه مسئولیت برای مهندسین ناظر و مجری دارای پروانه را «امری ضروری» میداند. علاوه بر این، بیمه مسئولیت مهندس، حمایت حقوقی و پشتیبانی تخصصی (مشاوره حقوقی) نیز در کنار جبران مالی ارائه میکند. در مجموع، این بیمه آرامش خاطر، محافظت از سرمایه و توان رقابتی مهندس را تضمین میکند.
ریسک بالا: حوادث ساختمانی میتواند میلیاردها تومان خسارت جانی و مالی به همراه داشته باشد؛ بیمه هزینههای سنگین را محدود میکند.
ضمانت حرفهای: اثبات تعهد حرفهای و اطمینان خاطر کارفرما و همکاران با داشتن بیمه رسمی و قابل ردیابی.
الزام مقررات: پاسارگاد خرید بیمه مسئولیت توسط مهندسین دارای پروانه را «امری ضروری» عنوان کرده است.
حمایت حقوقی: با تهیه بیمه پاسارگاد، در صورت بروز دعوی، بیمهگر از طریق وکلای متخصص شما را همراهی و نمایندگی میکند.
سؤالات متداول
1-مسئولیت مهندس ناظر و مجری در حوادث ساختمانی دقیقاً چیست؟
اگر حادثه ناشی از قصور حرفهای باشد، مهندس متقصّر مسئول جبران خسارت جانی و مالی است. ناظر در قبال نظارت و اعلام خطر، و مجری در قبال اجرای صحیح نقشهها و ضوابط فنی پاسخگوست. اثبات تقصیر معمولاً با گزارش کارشناسی و رأی مرجع قضایی انجام میشود.
2-اگر کارگر در پروژه ساختمانی آسیب ببیند، مسئول کیست؟
اصلِ پرداخت هزینههای درمان و دیه با کارفرماست؛ اما اگر ترک فعل یا اقدام فنی مهندس (مثل تأیید اجرای خلاف مقررات یا عدم گزارش خطر) در وقوع حادثه مؤثر باشد، مسئولیت مدنی متوجه او هم میشود.
3-در فوت کارگر، آیا مهندس باید دیه بپردازد؟
پرداخت دیه معمولاً بر عهده کارفرماست؛ مگر آنکه قصور مستقیم مهندس در دادگاه اثبات شود. در این صورت، دیه یا ارش طبق نظر پزشکی قانونی و رأی مرجع قضایی تعیین و مطالبه میشود.
4-در نقص عضو کارگر، سهم مسئولیت چگونه تعیین میشود؟
مبلغ ارش یا دیه بر اساس شدت آسیب و نظر پزشکی قانونی مشخص میشود. اگر کوتاهی فنی مهندس در ایمنی یا نظارت اثبات شود، او در کنار سایر عوامل مقصر، مسئول جبران خواهد بود.
5-چطور میتوان ریسک مسئولیت مهندس ناظر و مجری را مدیریت کرد؟
مستندسازی دقیق، گزارش بهموقع خطرات، رعایت مقررات ملی ساختمان و داشتن بیمه مسئولیت حرفهای، مهمترین ابزارهای مدیریت ریسکاند. بیمه میتواند دیه، ارش و بخشی از خسارات مالی را تا سقف تعهدات جبران کند.